Khi đọc các quảng cáo về công dụng của xà bông handmade, keyword mà mình hay bắt gặp được dùng lặp đi lặp lại nhiều lần đó là “xà bông trị mụn …”, “xà bông chống lão hóa”, “xà bông thải độc da”…v.v… Nhưng những cục xà bông đấy có thật sự “thần thánh” như lời quảng cáo của người bán? Bài viết này sẽ trả lời cho bạn.
(Lưu ý “xà bông” được đề cập trong bài viết này là loại xà bông làm thuần từ các nguyên liệu tự nhiên, không phải là loại xà bông có cho thêm các hợp chất chuyên trị nào khác).
Trước tiên hãy ôn lại những kiến thức cơ bản về xà bông. “Xà bông” là một chất hóa học có khả năng tẩy sạch vết bẩn nhờ công thức cấu tạo phân tử phân cực (chúng ta sẽ không đi sâu vào lĩnh vực hóa học), và là sản phẩm của quá trình xà phòng hóa chất béo. Tức là nguyên liệu cơ bản để làm ra xà bông đó là chất béo. Chất béo ở đây bao gồm cả dầu thực vật, mỡ động vật và cả dầu khoáng vật. Làm xà bông dưỡng da handmade chúng ta sẽ loại bỏ nguyên liệu dầu khoáng vật nên nguồn nguyên liệu chính để làm ra bánh xà bông chính là dầu thực vật và mỡ động vật.
Vì nguồn nguyên liệu chính để làm ra xà bông là chất béo nên có thể nói chất béo quyết định hơn 80% chất lượng của một cục xà bông.
- 1/ THÀNH PHẦN AXIT BÉO TRONG MỖI LOẠI DẦU KHÁC NHAU
- 2/CÁC NGUYÊN LIỆU HỖ TRỢ KHÁC
- 3/ XÀ BÔNG HANDMADE CÓ “TRỊ MỤN”, “TRỊ NÁM”, “TRỊ DA LÃO HÓA”???
1/ THÀNH PHẦN AXIT BÉO TRONG MỖI LOẠI DẦU KHÁC NHAU
Có một sự thật là chúng ta toàn mua xà bông dựa vào khứu giác, sau đó là thị giác và sau cùng là lời quảng cáo của người bán hàng về công dụng tuyệt vời của xà bông. Tức là chỉ cần xà bông thơm, đẹp và “nghe bảo” hoặc “nghe đồn” là tốt thì sẽ mua. Rồi sau đó cứ hi vọng về công dụng thần kỳ của xà bông đúng như lời đồn.
Nhưng hình dáng, màu sắc, mùi thơm và cả “lời quảng cáo” không cho bạn biết được cục xà bông đó có thật sự chất lượng hay có thật sự phù hợp với mong muốn của bạn. Vậy làm thế nào mà ta dù chưa sử dụng vẫn có thể đánh giá sơ bộ được chất lượng của cục xà bông?
Câu trả lời cho bạn nằm ở mục “Thành phần”, một mục mà ta không bao giờ được bỏ qua khi mua bất kì một sản phẩm nào. Có một mẹo mua hàng của mình đó là không bao giờ mua một sản phẩm không khi rõ ràng thành phần, vì có thể bạn sẽ mua nhầm một sản phẩm mà giá tiền không phù hợp với giá trị của sản phẩm đó.
Thành phần dinh dưỡng của từng loại dầu khác nhau là do hàm lượng axit béo và loại axit béo trong từng loại dầu là khác nhau. Trong ngành sản xuất mĩ phẩm nói chung và sản xuất xà bông nói riêng chính sự khác biệt này sẽ tạo ra sự khác biệt trong từng sản phẩm.
Hãy lấy một ví dụ để dễ hiểu, cục xà bông 100% dầu olive 🫒 sẽ có độ dưỡng ẩm cao, dịu nhẹ cho da nhưng lại có độ làm sạch thấp và xà bông cũng sẽ rất mềm. Còn cục xà bông làm từ 100% dầu dừa 🥥 lại có khả năng làm sạch cao, bánh xà bông cứng và gây kích ứng da khi sử dụng. Điều tạo nên khác biệt này là do trong dầu olive có chứa phần lớn là oleic axit. Oleic axit hay còn được gọi là Omega 9 không chỉ có tốt cho cơ thể khi dùng để ăn mà cả khi dùng làm xà bông hay các sản phẩm mĩ phẩm. Dầu olive có hàm lượng oleic axit cao có khả năng dưỡng ẩm cao cho làn da bên cạnh đó nhờ có cấu tạo gần giống với lớp màng lipid của da nên oleic axit cũng dễ dàng thấm sâu vào các lớp biểu bì da, cấp ẩm hiệu quả cho da. Trong khi đó dầu dừa lại có lượng axit lauric chiếm gần nửa lượng axit béo có trong dầu lại được biết đến nổi trội với đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm… hơn là độ cấp ẩm cho da. Trong sản xuất xà bông handmade, dầu dừa luôn được thêm vào công thức dầu để tăng tính tạo bọt và khả năng làm sạch của xà bông.
Vì vậy hãy luôn nhớ rằng các loại dầu khác nhau và tỉ lệ phối trộn dầu khác nhau sẽ cho ra những bánh xà bông hoàn toàn khác nhau. Nên điều đầu tiên bạn nên đọc khi mua một sản phẩm xà bông là nó được làm từ loại dầu nào, từ đó sẽ biết được công dụng của bánh xà bông có thật sự như lời quảng cáo.
2/CÁC NGUYÊN LIỆU HỖ TRỢ KHÁC
Ở việt nam khi nhắc đến xà bông handmade chúng ta thường nghe các sản phẩm là xà bông nghệ, xà bông khổ qua, xà bông thảo mộc…v.vv…Việc sử dụng các sản phẩm từ thảo mộc tự nhiên để làm xà bông được cho rằng sẽ cho ra đời những bánh xà bông mang công dụng đặc biệt của loại thảo mộc đó.
Nhưng có một sự thật là chưa từng có bất kì nghiên cứu nào về việc xà bông sau khi trải qua quá trình xà phòng hóa thì những thành phần dược tính trong các loại thảo mộc còn lại được bao nhiêu phần trăm. Hơn nữa thời gian xà bông ở trên da không lâu nên các thành phần dược tính trong thảo mộc không biết có thể phát huy tác dụng được bao nhiêu. Cho đến khi có một nghiên cứu khoa học rõ ràng về đề tài này thì tốt nhất chúng ta cũng nên đừng quá kì vọng vào công dụng thần kì của những cục xà bông thảo mộc.
Không chỉ riêng các loại thảo mộc, xà bông handmade còn có thể bổ sung thêm một số nguyên liệu khác với mong muốn tăng thêm trải nghiệm tốt khi sử dụng xà bông. Ví dụ như tăng độ tạo bọt, tạo bọt mịn và dày bằng việc bổ sung thêm đường hoặc các nguyên liệu có đường, làm sạch sâu với than hoạt tính, kiềm dầu với các loại đất sét thiên nhiên, tăng độ dưỡng ẩm, dưỡng trắng…v.v…
Tại một đất nước có nền công nghiệp sản xuất mĩ phẩm tiên tiến như Nhật Bản, đã có rất nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh cho tác dụng dưỡng da của các loại nguyên liệu tự nhiên như đậu nành lên men hay rượu gạo…
3/ XÀ BÔNG HANDMADE CÓ “TRỊ MỤN”, “TRỊ NÁM”, “TRỊ DA LÃO HÓA”???
Đọc đến đây chắc mọi người cũng đã hiểu được tầm quan trọng của việc sử dụng đúng nguyên liệu cho đúng mục đích khi làm xà bông rồi đúng không. Nếu bạn đọc thấy lời quảng cáo là “xà bông dưỡng da 100% dầu dừa giúp dưỡng ẩm cho da…” là thấy sai quá sai rồi. Hãy “say goodbye” với sản phẩm ấy ngay và luôn.
Vậy còn tác dụng “TRỊ MỤN”, “TRỊ NÁM”, “TRỊ DA LÃO HÓA” thì sao?
Lời khuyên chân thành từ mình là nếu bạn bị các vấn đề khác thường về da, hãy đi khám bác sĩ da liễu. Xà bông handmade thì cũng chỉ là một sản phẩm giữ cho cơ thể sạch sẽ, không phải là thuốc đặc trị một vấn đề da nào cả.
Nói đến tác dụng “TRỊ” mụn, “TRỊ” nám của xà bông thì mình xin nhấn mạnh là xà bông nếu không được thêm các hoạt chất chuyên trị nào thì không thể “TRỊ” các bệnh về da. Mà là do khi chúng ta ngưng hoặc bớt sử dụng các sản phẩm tẩy rửa hóa học và chuyển sang các sản phẩm tự nhiên, thì da chúng ta sẽ đỡ bị “stress” hơn do không phải làm việc quá nhiều để trở lại trạng thái cân bằng như khi ta sử dụng các sản phẩm hóa chất. Và việc ít tiếp xúc với hóa chất cũng giúp da giảm tích trữ độc tố nên sẽ thấy các vấn đề da được cải thiện.
Có một số loại dầu có tác dụng dưỡng da thần kì và cực kì đắt đỏ ví dụ như dầu Nụ tầm xuân (Rosehip oil) có khả năng làm trẻ hóa làn da thật nhưng vì giá thành khá cao nên thay vì dùng làm xà bông chúng ta có thể dùng trực tiếp lên da thì sẽ hiệu quả và kinh tế hơn nhiều. Một số loại dầu và thảo mộc có tác dụng kháng sưng, kháng viêm như dầu Mù u hay rau diếp cá… cũng sẽ là nguyên liệu tuyệt vời để tạo ra cục xà bông có tác dụng chống sưng và chống khuẩn mụn. Nhưng xà bông là xà bông, không phải thuốc đặc trị nên có thể hiệu quả với người này mà lại không hiệu quả với người khác.
Tóm lại để đánh giá chất lượng của cục xà bông handmade hãy nhìn vào bảng thành phần nguyên liệu. Các loại nguyên liệu dầu khác nhau sẽ cho ra sản phẩm xà bông có công dụng và tính chất khác nhau. Và nên nhớ là xà bông handmade không phải là thuốc đặc trị các vấn đề về da mà xà bông là một sản phẩm làm sạch dịu nhẹ mà ta dùng mỗi ngày.
Handmade Soap 
Bình luận về bài viết này